โบราณสถาน - โบราณวัตถุของนครพนม

พระบาง วัดไตรภูมิ ท่าอุเทน

เอ่ยถึง พระบาง ใคร ๆ ก็คงนึกถึงพระพุทธรูปสำคัญคู่บ้านคู่เมืองของลาว ที่ประดิษฐานในเมืองหลวงพระบางในปัจจุบันเพราะพระบางองค์นั้นมีประวัติยาวนานเกี่ยวข้องกับทั้งราชอาณาจักรกัมพูชา ลาว และสยาม หาดทรายทองศรีโคตรบูร

หาดทรายทองศรีโคตรบูร เป็นหาดทรายน้ำจืดที่สวยงามมากแห่งหนึ่งในภาคอีสาน ในฤดูแล้ง (ราวเดือนกุมภาพันธ์ - พฤษภาคม) หาดทรายจะยื่นออกไปกลางลำน้ำโขง พระพุทธพระเนาว์

พระเนาว์ เป็นพระพุทธรูปโบราณ ไม่ปรากฏใครเป็นผู้สร้างมานานเท่าไหร่ เป็นพระพุทธรูปที่มีอารุภาพมาก เป็นที่เราคพสักการะบูชาของประชาชนทั่วไป โดยเฉพาะในท้องถิ่มมากกว่า 25 หมู่บ้าน ในเขตอำเภอศรีสงคราม หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ

หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ(โบราณสถาน) (ศาลากลางเก่า) อยู่บนถนนอภิบาลบัญชา เดิมเป็นศาลากลางจังหวัดนครพนม หอนาฬิกาเวียดนามอนุสรณ์

หอนาฬิกาเวียดนามอนุสรณ์ เป็นหอนาฬิกาที่ชาวเวียดนามได้สร้างไว้เป็นอนุสรณ์แก่ชาวนครพนม เมื่อคราวย้ายกลับ ปิตุภูมิประเทศเวียดนาม สร้างเมื่อ พ.ศ.2503 วัดนักบุญอันนา

วัดนักบุญอันนา หนองแสงตั้งอยู่บนถนนสุนทรวิจิตร เลียบเขื่อนหน้าเมืองนครพนม สร้างขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1926 โดยคุณพ่อเอทัวร์ นำลาภ อธิการโบสถ์ พระติ้ว พระเทียม

ตามตำนานกล่าวว่า ในสมัยโคตรบูรณ์มีราชธานีตั้งอยู่สองฝั่งแม่น้ำโขงระหว่างเทือกเขาหินบูน (ประเทศลาว) และเทือกเขาภูพาน มีเจ้าผู้ครองนคร พระนามว่า พระเจ้าศรีโคตรบูรณ์หลวง พระแสง

พระแสงเป็นพระประธานที่โบสถ์วัดศรีเทพ ประวัติจากการบอกเล่าของพระราชสุทธาจารย์ เจ้าอาวาสวัดศรีเทพ ว่าสร้างโดยพระราชธิดา แห่งอาณาจักรลานช้าง มีทั้งหมด 4 องค์ คือ พระเสริม พระศุกร์ พระใส พระแสง พระอินทร์แปลง

พระอินทร์แปลงนั้นคนเฒ่าคนแก่เล่าว่า พระอินทร์แปลงพระองค์ลงมาหล่อองค์พระจึงได้ชื่อว่า พระอินทร์แปลง หลวงพ่อพระอินทร์แปลงมีอายุประมาณ 1,000 ปี พระทอง

พระทองเป็นพระที่ศักดิ์สิทธิ์และมีค่า เป็นที่เคารพบูชาของประชาชนโดยทั่วไป จึงมีผู้แสดงความคิดเห็นว่าควรสร้างหอให้พระทองประดิษฐ์ฐานอยู่ต่างหากเป็นเอกเทศเพื่อความเหมาะสมแก่ฐานะและสะดวกต่อประชาชนที่จะมาทำการสักการบูชา รอยพระพุทธบาทเวินปลา

รอยพระพุทธบาทเวินปลาอยู่บนโขดหินเล็ก ๆ ในแม่น้ำโขงที่บนฝั่ง ห่างกันประมาณ 100 เมตร ทางด้านทิศตะวันตกเฉียงเหนือมีเนินดินเล็ก ๆ ขนาด 30 x 50 เมตร สูง 1 เมตร จากพื้นที่โดยรอบ เรียกว่าดอนพระบาท วัดธาตุศรีคูณ

เป็นหอแจกแบบโปร่ง ยกพื้นสูงผนังเปิดโล่ง 3 ด้าน ยกเว้นด้านที่ติดกับอาสนะสงฆ์ มีช่องระบายอากาศเป็นรูปวงโค้งเว้นช่วงเป็นระยะ ๆ เช่นเดียวกับส่วนหลังคาที่มีการซ้อนชั้นและเว้นช่องระบายอากาศระหว่างหลังคาจั่ว วัดมรุกขนคร

พระบรมราชา (กู่แก้ว) ผู้ครองเมืองรุกขนนคร ได้ย้ายเมืองจากท่าแขกมาตั้งอยู่ผั่งขวาแม่น้ำโขงปากห้วยบังฮวก เมื่อราวปี พ.ศ. 2300 และสร้างวัดไว้กลางเมือง 1 วัด พระธาตุเรณู

พระธาตุเรณู สร้างขึ้นโดยท่านอุปัชฌาย์อินทร์เจ้าอาวาส และญาครูสงฆ์รองเจ้าอาวาสพร้อมด้วยฆราวาส โดยมีวัตถุประสงค์ให้เป็นพระธาตุคู่บ้านคู่เมืองของชาวเรณูเมื่อสร้างเสร็จได้ถูกฟ้าผ่าพังทลายลงทั้งผ่ายสงฆ์และฆราวาส พระธาตุประสิทธิ์

พระธาตุประสิทธิ์ เดิมเป็นเจดีย์เก่าแก่ ชำรุดทรุดโทรม มีเถาวัลย์ปกคลุม ภายในอุโมงค์มีพระพุทธรูปเก่าแก่หลายองค์ ผู้ค้นพบได้แก่ชนเผ่าญ้อ พระธาตุอินทร์ปลง

พระธาตุอินทร์ปลง บางทีก็เรียกว่าพระธาตุหัวคู หรือพระธาตุนาคูประดิษฐานอยู่บนเนินวัดเก่าข้างสระน้ำกลางทุ่งนาทางด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือของบ้านสร้างหิน ห่างจากหมู่บ้านประมาณ 1 กิโลเมตร พระธาตุนคร วัดมหาธาตุ

ในระยะแรกที่พระยามหาอำมาตย์ (ป้อม) สร้างเมืองนครพนม ขึ้นนั้น มีเพียง วัดมหาธาตุ วัดเดียวเท่านั้นจึงขนานนามว่า วัดมิ่งเมือง (คือวัดมหาธาตุในปัจจุบัน) ถ้ำแก้งดานมะเขือ

ถ้ำแก้งตานมะเขือ หรือถ้ำห้วยหวด ตำบลบ้านแก้ง อำเภอนาแก ป่นส่วนหนึ่งของเทือกเขาภูพาน กษณะเป็นเพิงผาหินทราย ยาวประมาณ 30 – 40 เมตร ด้านหน้าเป็นชะง่อนยื่นออกมาคล้ายหลังคา พระธาตุพนม

พระธาตุพนมหรือเรียกตามแผ่นทองจารึก ซึ่งจารึกไว้ในสมัยเจ้าราชครู หลวงโพนสะเม็กแห่งนครเวียงจันทร์มาบูรณะ ใน พ.ศ. 2236 – 2245 ว่า ธาตุปะนม เป็นเจดีย์ที่บรรจุพระอุรังคธาตุ (กระดูกส่วนพระอุระ) ของพระพุทธเจ้า